Hiperplazja

Hiperplazja oznacza zwiększoną liczbę komórek w danym miejscu organizmu. Jest to prawidłowe w trakcie zrastania się złamanej kości lub po zabiegu chirurgicznym. Komórki rosną i dzielą się w przyspieszonym tempie aż do zrośnięcia się kości lub zagojenia rany. Wówczas rozrost spowalnia się, osiągając zwykłe tempo. Komórki rozrastają się w ustalonym porządku i można je z łatwością zidentyfikować (są bardzo zróżnicowane). Wyglądają i zachowują się tak samo jak prawidłowe komórki.
Dysplazja to nadmierny wzrost komórek, które pod względem struktury i funkcjonowania różnią się od prawidłowej komórki.
Nowotworzenie to rozrost komórek poza ich zwykły obszar występowania. Takie komórki mogą być złośliwe lub niezłośliwe. Nadmierny rozrost komórek niezłośliwych jest wyraźnie zróżnicowany. Mają one wygląd podobny do prawidłowych komórek tego samego narządu. Zazwyczaj podlegają one powolnemu podziałowi i często ich występowanie ogranicza się do określonego obszaru. Nie atakują otaczającej je tkanki ani nie są przenoszone na inne części organizmu. Cysta łagodna może stanowić przykład nowotworu niezłośliwego.

Guz złośliwy jest spowodowany nadmiernym wzrostem komórek, które często wyglądają bardzo odmiennie od prawidłowych komórek danego organu. Komórki mogą wyglądać na niedojrzałe, podlegać szybkim podziałom i rozrastać się w mniej zorganizowany sposób. Mogą występować poza określonym obszarem i atakować otaczającą je tkankę. Mogą także migrować w odległe części organizmu. Niektóre z nich mogą przeżyć i rozpocząć podziały w nowym miejscu.

Biopsja - pobranie do badania mikroskopowego fragmentu tkanki guza. Patolog porównuje tę próbkę z prawidłowymi komórkami danego narządu i stwierdza, czy otaczająca tkanka została zaatakowana.
Obejrzawszy pobliskie węzły chłonne, sprawdza, czy pojedyncze komórki nie oderwały się od guza i nie zaczęły się rozrastać w węzłach chłonnych.

Przerzut to rozprzestrzenienie się komórek nowotworowych na odległy organ. Komórki nowotworowe, które się oderwały i rozpoczęły wędrówkę naczyniami krwionośnymi bądź limfatycznymi, nie są przeważnie w stanie wytrzymać ciśnienia krwi ani pokonać systemu obronnego organizmu. Sporadycznie umiejscawiają się tam, gdzie ciśnienie krwi jest niskie, a krew płynie powoli. W takim miejscu może następować ich wzrost.

Od samego początku lekarz będzie chciał uzyskać jak najwięcej informacji o danej odmianie nowotworu. Otrzyma je na podstawie wielu badań, włącznie z biopsją, prześwietleniami, tomografią oraz badaniami krwi. Czasami też bada się DNA komórki nowotworowej. Ten proces zbierania informacji nazywamy fazą przygotowawczą. Wszystkie wyniki decydują o rodzaju leczenia.

Niektóre komórki nowotworowe wytwarzają substancje, które można z łatwością wykryć za pomocą prostego badania krwi. Nazywamy je markerami nowotworowymi, ponieważ wskazują na obecność komórek nowotworowych nawet wtedy, kiedy nie są one jeszcze widoczne. Markery nowotworowe nie powstają przy wszystkich odmianach nowotworów. Jeżeli jednak ich poziom przekracza normę, to prawdopodobnie komórki nowotworowe się rozrastają. Kiedy poziom markerów nowotworowych maleje, to zazwyczaj oznacza, że liczba komórek nowotworowych się zmniejsza, a nowotwór prawidłowo reaguje na leczenie. Poziom ten to istotna informacja dla lekarza, pomocna w podejmowaniu strategicznych decyzji.